 |
Eventually all things merge into one and a river runs through it. The river was cut by the world's great flood and runs over rocks from the basement of time. On some rocks are timeless raindrops. Under the rocks are the words, and some of the words are theirs. Norman Maclean - A River Runs Through It |
|||||
 |
|
|||||
 |
 |
 |
||||
|
|
wormen kwekerijIk mag heel graag naast de boilievisserij op groot water met een penhengel karpers en andere vissoorten belagen...Een hele (ont)spannende visserij, die vrijwel altijd een of meer karper(tje)s in het net brengt. Een van mijn meest geliefde aassoorten bij deze penvisserij is de worm. Op water waar de kans op karper groot, en de kans op bijvangsten klein is mag ik trouwens ook heel graag met een tros wormen aan de hair vissen. Zéér effectief, een echte killer. Vrijwel geen enkele vis kan een vette kronkelende worm weerstaan... Helaas zijn wormen niet echt goedkoop te noemen, maar aangezien het vooral om haakaas gaat hoef je er geen kilo's van te storten en blijven de kosten dus beperkt. Iets anders is de beschikbaarheid. Meestal is de hengelsportzaak gesloten als ik weer eens besluit om een paar uurtjes er op uit te trekken, en het oogsten van wormen in de tuin valt niet altijd mee. Daarnaast kan het verzamelen een tijdrovend werkje zijn, en dan ten koste gaan van schaarse waardevolle vistijd. Zelf kweken? Sinds een tijdje ben ik aan het experimenteren met het zelf kweken van wormen. Ik ben na wat Google onderzoek begonnen met een plastic bak te vullen met wat grond, en heb daar in eerste instantie zo veel mogelijk zelf geoogste wormen in gedaan, aangevuld met wat doosjes wormen, gekocht tegen de hoofdprijs in de lokale hengelsportzaak. Een tijdlang is dat goed gegaan, en wist ik door regelmatige aanvullingen met in tuin en plantsoen gevonden "pieringen" meestal voldoende wormen beschikbaar te hebben voor een spontane vis sessie. Helaas was deze eerste poging (na een paar maanden de bak niet goed verzorgd te hebben, ahum) redelijk vruchteloos te noemen. Veel pieringen zaten er niet meer in, want de bak was zo goed als uitgedroogd. Wel zag ik bij nader onderzoek in de kelder een boel uitgedroogde wormenlijken, in een omtrek van een paar meter rond de kweekbak. Tijd voor een nieuwe poging dus, aangezien het voorjaar langzaam zijn heilzame werk begon te verrichten op zowel de natuur als op ondergetekende, uw trouwe verslaggever. Deze keer heb ik eerst wat meer onderzoek gedaan, nog even met het idee gespeeld om me terug te trekken uit het stadse leven en pieringen te gaan kweken op grote schaal, maar uiteindelijk wat realistischer gekozen voor een iets kleinschaligere aanpak. Dat onderzoekje naar de geschikte worm en de beste manier om deze onder te brengen en te verzorgen heeft mij langs allerlei vooral Amerikaanse en Engelse websites gevoerd, die wormenmest en zogenaamde "wormeries" of wel wormencompostbakken verkopen, voor behoorlijke bedragen. Maar het kaf van het koren scheidend kom je op websites en webblogs van zeer enthousiaste wormengekken toch de nodige informatie tegen. De meeste mensen lijken vooral geïnteresseerd in het composteren van organisch huisafval en de productie van wormenmest, en beschouwen de wormen verder alleen maar als werkers, en niet als product. Wormenkwekers die het om de wormen zelf gaat, voor de verkoop (of in mijn geval voor eigen gebruik) zijn meestal grootschalig van opzet, en maken gebruik van vergaand gemechaniseerde methodes. Voor mij is dat natuurlijk geen optie, ik zal dus slim gebruik moeten maken van de kennis die verspreid over al deze websites gevonden heb. Welke worm gaat het nu worden? Als eerste moest ik er achter zien te komen welke wormen nou voor mijn visserij en kwekerij het beste geschikt waren. Het blijkt dat de gewone mestpiertjes (Eisenia fetida) weliswaar heel geschikt zijn om keukenafval te composteren en makkelijk zelf te kweken. Maar aangezien ik liefst gericht op karper vis heb ik graag iets grotere en vooral robuustere wormen aan de haak. De dikke dauwpieren of wel echte regenwormen (Lumbricus terrestris) uit de handel zijn vaak iets te groot, en hangen meestal al snel slap aan de haak als ze eenmaal geprikt "leeglopen". Ik gebruik ze overigens wel hoor, vooral voor de incidentele meervalvisserij, maar de wormen waar ik meer en vaker mee vis zijn "Dendro's". Dendo's, ofwel Dendrobena wormen zijn om een boel redenen de favoriet van vele vissers. De officiële latijnse naam isEisenia hortensis, maar op Nederlandse websites wordt de worm vaak nog bij zijn oude naam genoemd: Dendrobena veneta. In de Verenigde Staten worden deze wormen "European Nightcrawlers" genoemd. Dendro's zijn bijzonder sterk en beweeglijk, ook in koud en zelfs brak water blijven ze geruime tijd in leven en actief aan een haak of hair. In tegenstelling tot dauwpieren zijn ze ook buiten de koeling goed houdbaar, want ze tolereren hogere temperaturen. Tevens zijn ze wat groter als mestpiertjes, en dit maakt ze tot een uitermate geschikt aas om een soms langzaam en voorzichtig azende vis zoals de karper te verleiden tot een misstap. Dendobena wormen dus... Mijn wormenkwekerijtje zou Dendrobena's moeten produceren, en op deze worm ben ik me dus gaan richten. Dendrobena's zij epigeïsche wormen, dat wil zeggen dat ze in de bovenste 25 centimeter van de bodemlaag hun werk doen, vlak onder de oppervlakte. Dauwpieren graven hun gangen tot veel grotere dieptes. Bakken met een hoogte van zo'n 25-30 centimeter volstaan dus ruimschoots om dendro's te huisvesten. Zoals de meeste wormen zijn ze gevoelig voor licht en kunnen direct zonlicht slechts korte tijd verdragen. Dendro's die aan fel licht blootgesteld worden beginnen spontaan te "wriemelen", daarom worden ze in de handel soms ook wel springers genoemd. Niet alleen vissers weten deze worm zeer te waarderen, ook aquarium en vooral terrarium houders voeren deze wormen heel graag aan hun lievelingen. Van hun lichtgevoeligheid kunnen we gebruik maken: door een lampje boven de kweekbakken te laten schijnen zorgen we er voor dat de wormen niet aan de wandel gaan als ze om wat voor reden dan ook besluiten om elders hun geluk te beproeven. Kweekbakken, bodemmateriaal en vochtgehalte Volgens de meeste kwekers blijkt dat het beste bodemmateriaal voor dendrobena's bestaat uit vochtig turfmolm. Het materiaal waar we onze wormen in willen houden dient zowieso altijd enigzins vochtig te zijn. Wormen ademen namelijk door hun huid, en dat lukt hun alleen als de huid vochtig blijft. Vandaar dat mijn eerste kweekpoging in een spontane wormenmigratie eindigde toen de bak na een paar maanden niet verzorgd te zijn langzaam uitdroogde! Schade en schande scheppen wijsheid zullen we maar zeggen. Een vuistregel voor het vochtgehalte van ons bodemmateriaal is de volgende: als je een bal bodemmateriaal samenknijpt mag er niet meer dan enkele druppels vocht uitvloeien. Ongeveer even vochtig als een uitgewrongen spons dus! De kweekbakken waar we de wormen in houden kunnen uit allerlei materiaal bestaan, mits zuurstoftoevoer en drainage ofwel vochtafvoer gewaarborgd zijn. Ik heb zelf gekozen voor een paar stapelbare plastic bakken die ik nog had staan. De onderkant van deze bakken heb ik met de boormachine voorzien van gaatjes om overtollig vocht af te voeren. Onder de kweekbakken staat een opvangbak om overtollig vocht op te vangen. Het is beter om brede lage bakken te gebruiken dan smalle diepe bakken, om ervoor te zorgen dat er voldoende zuurstof in het substraat kan doordringen. Aangezien ik geen turfmolm ter beschikking had toen ik de bakken klaarmaakte om hun toekomstige bewoners te ontvangen heb ik gebruik gemaakt van een mengsel van gesnipperd krantenpapier (leve de kantoor shredder!) en de inhoud van de eerste originele kweekbak die gevuld was met grond en de resten van wat de wormen achter gelaten hadden na hun onfortuinlijke vertrek. Ik hoopte op deze wijze de eventueel aanwezige ei-cocons van de oorspronkelijke populaties te redden, wat me is komen te staan op een probleem met kleine witte wormpjes (enchytraeën) die op wonderbare wijze nu de bakken delen met hun nieuwe bewoners. Ik raad een ieder die zelf een kweek wil opzetten aan om ruim voor het arriveren of aankopen van de kweekwormen te starten met het opzetten van de kweekbakken, en deze te voorzien van turfmolm en een hoeveelheid wormenvoedsel Temperatuur Maar ik loop te ver vooruit op de feiten. Nog even wat zaken op een rij zetten voor de dendrokweek! Ondanks het feit dat Dendrobena's zich wat betreft de temperaturen die ze kunnen verdragen (3 - 27 graden celcius) behoorlijk sterk te noemen zijn ten opzichte van andere wormen, zijn ze toch gevoelig voor té extreme temperaturen. Het beste planten ze zich voort bij temperaturen tussen de 12 en 18 graden, bij temperaturen tussen de 18 en 25 graden zal hun metabolisme versnellen en zullen ze vooral meer gaan eten en harder groeien. Bij temperaturen boven de 25 graden Celsius zullen de wormen gestrest raken en uiteindelijk sterven. De kelder is bij mij aldus nog steeds de beste plaats voor het kweken van mijn wormen. Als je zelf een poging wil wagen om buiten met deze wormen aan de slag te gaan moet je er in de zomer voor zorgen dat ze in de schaduw kunnen staan. Verplaatsbare kweekbakken zijn wellicht de beste oplossing voor buitenkwekers. Voedsel! Naast vocht en warmte heeft Eisenia Hortensis uiteraard regelmatig voedel nodig. Het leuke van deze wormen is dat ze vrijwel alle rottende organische materialen kunnen verwerken, behalve botten en beenderen. Het blijkt dat ze feitelijk de organismen en bacteriën eten die zorgen voor het rottingsproces, en dus niet het voedsel zelf gebruiken! Je kunt om je wormen te voeden dus (een deel van) je organische en papier afval tot wormenmest laten verwerken. Om problemen met o.a. vliegen en maden te voorkomen is het echter raadzaam om de voeding te beperken tot plantaardige materialen. Ook papier, karton en de mest van planteneters kan (mits deze mest oud genoeg is) gebruikt worden om de wormen te voeden. Paardenmest is een zeer gewaardeerde bron van voedingststoffen voor wormenkwekers. Dendrobena wormen kunnen tot de helft van hun eigen gewicht aan materiaal verwerken per dag! Een volwassen dendrobena weegt tussen 1 en 2,5 gram. Professionals die het vooral om het kweken van de wormen zelf te doen is, maken gebruik van speciaal wormenvoedsel. Dit is meestal een mengsel van diverse plantaardige melen eventueel verrijkt met wat vitamines en mineralen. Deze wormenkwekers zijn niet zo zeer bezig zijn met het vercomposteren van grote hoeveelheden organisch afval maar willen mooie dikke vette wormen aan de consument leveren. Zelf voer ik mijn wormen met geselecteerd keukenafval, maar de komende vakantie periode zullen ze het met een dosis varkensmeel moeten doen. Ik ben zowieso benieuwd wat ik zal aantreffen zodra ik terugkeer, maar dat is een andere zaak... Zoals gezegd zullen wormen vrijwel alles eten wat ze voorgeschoteld krijgen, maar er zijn een paar zaken die je beter kunt vermijden. Allereerst: pas op met verse ananas en kiwi. Niet te veel kan geen kwaad, maar ananas en kiwis bevatten veel enzymen (bromelaine) die onze wormen als het ware kunnen verteren! Wees gewaarchuwd, een kweekster die een hele ananas in haar kweekbak gooide vond na een weekje weg te zijn geweest geen enkele worm meer terug... Verder houden wormen niet zo van verse uienschillen en scherpe pepers. Om problemen zoals spontane migraties of sterftes te voorkomen verspreid je het beste het voedsel niet door de hele bak. Zorg er voor dat de wormen afstand kunnen nemen van voedsel wat ze niet bevalt door dit in een hoek te verspreiden over de oppervlakte, of in een kuiltje ergens aan een zijkant te deponeren. Om problemen met fruitvliegjes en andere ongenode gasten te voorkomen begraaf ik met name vers fruitafval het liefst onder een laagje bodemmateriaal. Wormen zijn dol op koffiedrab! Het beste voedsel is voedsel met een hoge microbiologische activiteit. Om deze activiteit te bevorderen is het zeer de moeite waard om voedsel zo klein mogelijk te maken, en een tijdje te laten staan alvorens aan de wormen te verstrekken. Als je een kweek wil opzetten loont het zich om de kweekbak geruime tijd voor de aankomst van de kweekwormen op te zetten en te voorzien van een eerste portie voedsel. Tegen de tijd dat de wormen dan eindelijk in de bak mogen ligt hun eerste maaltijd mooi kant en klaar op ze te wachten in de vorm van bacteriën en schimmels... Zuurgraad bewaken Dendrobena's zijn weliswaar niet veeleisend in de verzorging maar zullen het beste te houden zijn in een omgeving met een neutrale zuurgraad. Door het veelvuldig voeren met bijvoorbeeld fruitafval kan het bodemsubstraat waar de wormen zich in bevinden echter verzuren, dit is dus iets wat we in de gaten moeten houden. Het regelmatig testen door het gebruik van een simpele pH meter kan zeker geen kwaad! Te zure grond kunnen we preventief tegengaan door eens per maand wat verkruimelde tuinkalk of mergel te verspreiden over de bodemoppervlakte. Wat verkruimelde kalk door het voedsel mengen kan verzuring al bij de bron aanpakken. Een hoog vochtgehalte en de daarbij ontstane slechte zuurstofvoorziening dragen snel bij aan verzuring. Als we bij een meting merken dat de bodem toch te zuur is geworden dan kan het beste het substraat voorzichtig losgewoeld of omgekeerd worden terwijl we kalk toevoegen. Biologie en voortplanting. Wormen zijn tweeslachtig. Dat wil zeggen dat wormen zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen bezitten. Ze kunnen zichzelf echter niet bevruchten, daarvoor is een tweede exemplaar nodig. Na bevruchting produceren wormen een ei-capsule. Elke ei capsule kan tussen 4 en 20 jonge eieren bevatten, die na 40 tot 120 dagen uitkomen. Dendrobena wormen zijn 57 tot 86 dagen na het uitkomen in staat tot voortplanting. Volwassen wormen herken je aan het zogenaamde zadel, ofwel clitellum. Dendrobena wormen worden in tegenstelling tot andere wormen helaas niet zo oud. Na iets meer dan een jaar eindigt hun levenscyclus. Overigens planten jonge dendro's zich sneller voort dan grotere, oudere wormen. Een kweekportie jonge wormen is beter om mee te starten, en bevat zowieso meer wormen per kg dan oudere en zwaardere wormen. Een goed lopende dendrokweek zou elke 3 tot 4 maanden een verdubbeling van het totale gewicht aan wormen opleveren.
Comments
De volgende reakties zijn ontvangen op deze blog:
Oct 2, 2009 - 03:03:40
comment added by vincent
nij ons niet hoor!
Bij ons in de tuin helaas niet... Verzuurde grond denk ik. Ook het drollenveldje voor de deur is helaas niet echt heel erg productief.
Aug 29, 2009 - 03:13:47
comment added by kim
regenwormen met hopen
Wormen zoeken is tijdrovend? Neem een spitvork steek dit in de grond en maak hiermee een trillende beweging en na 1 minuut komen ze al boven de grond en kan je ze oprapen. (wacht immers wel tot ze voledig uit de grond zijn, anders kruipen ze terug in de grond. meestal heb je door dit op 3 plaatsen te doen op een kwartiertje toch wel 30 pieren. In onze tuin lukt het... continue reading here Voeg uw reaktie toe of mail naar ! |
||
Start > carpblog> karper aas> wormen kwekerij... |
|||
cms and support:Miranet Webdesign Maastricht Sponsored by: BaitCalculator