Even a fish wouldn't get into trouble if he kept his mouth shut.
        over enzymen laatst bewerkt op Feb 17, 2009

Start > carpblog> boilie blogs> over enzymen...


laatst toegevoegd of gewijzigd:
schetenwap
het boilie proces
2010-06
vismaat zoeken
2010-05
2010-04
2010-03
2010-02
JRC STI brolly
karper aas

over enzymen

Enzymen fungeren als katalysatoren die organische reacties versnellen....

Wikipedia zegt het volgende:
Een enzym is een eiwit, dat een bepaalde reactie versnelt, een katalysator. Een enzym maakt een chemische reactie in of buiten een cel mogelijk of versnelt deze zonder daarbij zelf verbruikt te worden of van samenstelling te veranderen. Wel verbindt het enzym zich tijdens de reacties met het substraat, dat is datgene wat middels de stofwisseling of vertering een reactie aangaat. Dit gebeurt voor elk enzym op een eigen manier, doordat elk enzym reactiespecifiek is. Enzymen worden door het organisme (dieren, planten, insecten, schimmels) zelf gemaakt. Voor de opbouw ervan zijn in een aantal gevallen vitaminen nodig. 

Waarom is dit interessant voor ons simpele karpervissers?
Wel, voor degenen die zelf hun aas maken kan het interessant om wat meer te weten over de spijsvertering van karpers. Gewoon, uit interesse. En wie weet komen er uit de opgedane kennis weer interessante ideeën voort die we kunnen gebruiken om ons aas te verbeteren.

Het loont zich dan natuurlijk om eens te kijken naar welke enzymen nu bij de spijsvertering onze karpers werkzaam zijn, en wat ze daar doen.
De "Karpervoer" website van Evert Aalten heeft mij op het spoor gebracht van een andere publicatie, "Lehrbuch der Teichwirtschaft" door W. Schäperclaus uit 1961al weer.

Mijnheer Schäperclaus beschrijft in zijn boek onder andere welke enzymen in karpers gevonden zijn, en waar ze gevonden zijn.

Onderstaande tabel geeft een indruk van zijn bevindingen...

enzymgroep enzym ph
optimum
substraat splitst in waar in de karper
proteasen proteinasen pepsine 2 proteïnen di-, tri-, polypeptiden ontbreekt
trypsine 8 proteïnen polypeptiden pancreas (grote hoeveelheden)
na voedselopname in darm afgescheiden,
darmslijmvlies (grote hoeveelheden)
bij hogere watertemperaturen
peptidasen
(in erepsine)
dipeptidase(in erepsine) 7,8 (6-9) dipeptiden aminozuren darmslijmvlies (geringe hoeveelheden)
onafhankelijk van voedselopname
polypeptidasen aminopeptidasen 7,8 polypeptiden aminozuren
(met vrije aminogroep)
darmslijmvlies (grote hoeveelheden)
onafhankelijk van voedselopname en temperatuur
carboxipeptidasen 7,8 polypeptiden aminozuren
(met vrije carboxylgroep)
darmslijmvlies en darminhoud (grote hoeveelheden)
esterasen lipase 7-7,5 vetten glycerine en vetzuren darmslijmvlies (grote hoeveelheden)
carbohydrasen amylase 6,8- zetmeel &
glycogeen
maltose & glucose
pancreas (grote hoeveelheden)
na voedselopname in darm afgescheiden,
darmslijmvlies (zeer geringe hoeveelheden)
maltase (sacharase?)
6,6-7(6-7,5) maltose (sacharose) glucose & fructose pancreassap en darm (zeer geringe hoeveelheden)
lignases(cellulase)   cellulose(lignine) vetzuren en gas in de darm (zeer geringe hoeveelheden)

Om te kunnen begrijpen wat hier staat is een beetje voorkennis nodig. We zien namelijk allerlei namen en begrippen voorbij flitsen, en wie even niet heeft opgelet bij biologie en scheikunde heeft wellicht wat opfrissers nodig.
  • De namen die eindigen op -ase zijn de enzymen of verzamelgroepen van enzymen waar we het over hebben.
  • Het substraat waar we het over hebben is de stof waar een enzym op inwerkt en opsplitst.
  • Een peptide is een molecuul dat bestaat uit een kleine keten van aminozuren. Een peptide onderscheid zich van een eiwit door het geringe aantal aminozuren in het molecuul, maar kan zelf dienen als bouwsteen voor een eiwit.
    - Peptiden of monopeptide bevatten één aminozuur.
    - Dipeptiden bevatten twee aminozuren.
    - Tripeptiden bevatten drie aminozuren.
    - Polypeptiden bevatten veel aminozuren.
    - Proteïnen zijn polypeptiden die een specifieke eiwit-structuur hebben.
  • Koolhydraten (ook wel suikers of sachariden genoemd) zijn een bepaald type verbinding van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen waarbij de waterstof- en zuurstofatomen in een verhouding 2:1 voorkomen.
    Koolhydraten kunnen bestaan uit 1, 2, enkele of vele monosacharide-eenheden.
    - monosachariden zijn de eenvoudigste koolhydraten met drie tot zes koolstofatomen, zoals glucose, galactose, fructose en ribose.
    - disachariden zijn suikers die uit precies twee met elkaar verbonden monosachariden bestaan zoals bijvoorbeeld maltose, sacharose en lactose.
    - oligosachariden zijn opgebouwd uit een klein aantal (3-9) monosacharide-eenheden.
    - polysachariden zijn weer opgebouwd uit een groot aantal monosacharide-eenheden. Voorbeelden zijn zetmelen, chitine, cellulose en pectine.
Die enzymen waar we het over willen hebben worden dus door organismen gebruikt om de grote moleculen die ze aantreffen in hun voedingstoffen (eiwitten, vetten, koolhydraten) in kleinere bouwsteentjes te knippen. Deze kleinere bouwsteentjes (aminozuren, vetzuren, (enkelvoudige)suikers) kunnen daarna door het organisme gebruikt worden o.a. voor hun energievoorziening (glucose en vetzuren) of lichaamsopbouw (aminozuren worden weer opnieuw aan elkaar geknoopt om eiwitten te maken)

Bovenstaande geeft heel grof weer wat enzymen doen, en in het spijsverteringstelsel van de karper vinden we dus ook de nodige enzymen die daar hun heilzame werk moeten doen.

We zien dat de tabel onderscheid maakt tussen proteasen (enzymen die werken op eiwitten) esterasen (enzymen die werken op vetten) en carbohydrasen (enzymen die werken op koolhydraten)

Proteasen
De protease groep opent met Pepsine, wat bij de karper ontbreekt. De reden hiervoor lijkt mij simpel, Pepsine wordt geactiveerd door maagzuur (getuige de optimale PH waarde) en een karper heeft geen maag. Gelukkig heeft de karper wel Trypsine om eiwitten om te zetten in Polypeptiden die op hun beurt weer door Polypeptidasen omgezet kunnen worden in enkelvoudige aminozuren.

We zien in de tabel verder dat Trypsine enkel bij hogere watertemperaturen aangetroffen wordt in het darmslijmvlies van de karper. Dit verklaart dus waarom we zeggen dat een karper in de winter geen eiwitten kan verteren. Het feit dat de pancreas na voedselopname grote hoeveelheden Trypsine in de darm afscheid zou kunnen betekenen dat er toch wel degelijk vertering van eiwitten plaatsvind in de winter, maar de lage watertemperaturen gekoppeld aan de koudbloedigheid van de karper vertragen de enzymwerking echter dusdanig dat e.e.a. véél langer duurt als bij hogere temperaturen.

Wat nu de functie is van de Dipeptidase die onafhankelijk van de voedselopname in geringe hoeveelheid gevonden wordt in het darmslijmvlies van de karper, is mij niet geheel duidelijk. Het kan natuurlijk zijn dat de diverse polypeptidasen ook dipeptiden als splitsingsproduct leveren, want hoe een karper anders aan dipeptiden in zijn (natuurlijk) voedsel moet komen weet ik niet. Of zou het kunnen zijn dat er dipeptiden ontstaan door fermentatie van bijvoorbeeld afgestorven plantendelen?

Ik zou graag in contact komen met biologen of andere deskundigen op dit gebied om hier meer over te weten te komen...

Esterasen

Esterasen worden door de karper gebruikt om vetten om te zetten in glycerine en vetzuren. Lipide, de enige esterase in deze tabel, wordt in grote hoeveelheden in het darmslijmvlies van de karper gevonden.

Carbohydrasen
Koolhydraten worden door carbohydrasen gesplitst. Amylase splitst zetmeel en glycogeen in maltose en glucose, en maltase splitst maltose in glucose.
Schäferclaus vermeld bij maltase ook fructose als product, en sacharose als substraat, maar ik denk dat daar sacharase (vandaar het vraagteken) aan te pas komt.
Ook hier weer: alle info en aanvullingen of verbeteringen zijn welkom...

We zien als laatste dat de karper ook nog geringe hoeveelheden lignase en cellulase  ter beschikking heeft, en cellulose en lignine kan omzetten in vetzuren en gassen.

Concluderend en samenvattend:
  • We zien dat de karper koolhydraten, vetten en eiwitten kan verteren door middel van respectievelijk amylase, lipase en trypsine.
  • Het ontbreken van een maag vormt geen probleem doordat trypsine eiwitten om kan zetten.
  • Bij lagere temperaturen vertraagt de afgenomen trypsineproductie samen met een verminderde enzymewerking de spijsvertering van de karper.

Enzymen in karperaas en boilies?

Wat moeten we nu met al deze gegevens? Wat zien we in de praktijk terug van enzymen en hun werking?

Reeds in het verleden waren er vissers en aasfabrikanten die zich bewust waren van enzymen en hun werking. Kevin Ellis, in de jaren 80 zeer bekend als karper wereldrecord houder, zou naar verluid destijds al met aas voeren en vissen dat d.m.v. enzymen "zelfverterend" was gemaakt. Dat hij daarbij verplicht was om zeer snel te werk te gaan vanuit een een koelbox omdat anders zijn aas zou smelten, geeft wel aan hoe ver hij daar in toen al ging...

Tegenwoordig wordt veel gebruik gemaakt van "voorverteerde" vismelen, predigested fismeal dus. En dat voorverteren gebeurt uiteraard door het gebruik van enzymen. Het idee hierachter is dat voorverteerd vismeel rijk is aan vrije aminozuren, die naast makkelijk verteerbaar ook zeer attractief zijn voor azende vis.

Ook vele aastoevoegingen zoals CSL en L-zero-30 zijn rijk aan vrije amino's onder andere door enzymwerking tijdens de productie.
Vele met name britse aasfirma's hebben een boilie of aassoort in hun productaanbod waar het woord enzyme op zijn minst in de naam terug te vinden is.

Voorverteerde eiwitten zijn dus al behoorlijk bekend in de karperwereld, en indirect zijn wij dus hoe dan ook al in aanraking gekomen met enzymen en hun werking in ons aas.

Voor de boiliedraaiers die willen experimenteren zijn er legio mogelijkheden, hetzij door gebruik te maken van voorverteerde bestanddelen in hun aas, ofwel door zelf met enzymen aan de slag te gaan en zodoende hun aas afwijkend en attractiever te maken.

En (korte notitie aan mezelf) de koi wereld heeft ook zo zijn geheimpjes die die moeite van het bestuderen waard zijn, merk ik zo... Ik lees bijvoorbeeld interessante dingen over het gebruik van probiotica en de sterk verbeterde enzyme werking die dat bij karpers teweeg zou brengen!

De uitdaging:
Het gebruik van proteasen is dus al redelijk standaard te noemen in onze hedendaagse (karper)visserij, over het gebruik van esterasen en carbohydrasen om vetten en koolhydraten "voor te verteren" is mij nog weinig tot niets bekend...

Bierbrouwers weten echter wel weg met deze processen, in ieder geval maltase speelt een grote rol bij het mouten van granen alvorens er een voldoende suikerhoudend brouwsel gemaakt kan worden om te laten vergisten tot bier!

Zelf maar eens bij de brouwer op onderzoek uitgaan dus!

Gezondheid! Ook voor de karpers!

Er zijn nog geen reakties op deze blog

Voeg uw reaktie toe of mail naar !

name e-mail
comment title website url

Start > carpblog> boilie blogs> over enzymen...

cms and support:Miranet Webdesign Maastricht Sponsored by: BaitCalculator

new